27/3/2008 - AŞK-I MEMNU

AŞK-I MEMNU
Servet-i Fünun döneminin önemli sanatçılarından Halit Ziya Uşaklıgil'in eseri Aşk-ı Memnu Batılı tarzda yazılmış ilk Türk romanı olarak kabul edilmektedir.
Bunun yanında eser,yazarın eserdeki kişilerin psikolojik durumlarını ve kişiliklerini tahlil etmesiyle "psikolojik roman" olma özelliğine de sahiptir...
Halit Ziya,Servet-i Fünun döneminin "Sanat için sanat." fikrinden etkilenerek ağır bir dille yazmayı bu eserinden sonra kısmen terk etmiş ve bir sonraki eseri "Kırık Hayatlar"ı daha sade bir dille yazmaya başlamıştır.Bu bakımdan bu eserin sanatçı için önemi büyüktür.

Ağırlıklı olarak realizm (gerçekçilik) akımını eserlerinde gördüğümüz Halit Ziya,Aşk-ı Memnu'yu da realist bir hava içinde yazmıştır.Kişilerin duyguları,yaşadıkları,ihtiras ve arzuları gerçek hayatta yaşanabilen niteliktedir...Bu sayede anlattıklarının içine okuyucuyu da girebilmektedir.

Güçlü bir teknikle yazılmış romanda zengin bir adamla evlenen genç ve güzel kadının kendine göre yaşlı olan kocasına sadık kalma kararına rağmen,istemeden yasak bir aşka sürüklenmesi ve yaşadıkları psikolojik boyutlara da yer verilerek gerçekçi şekilde anlatılmıştır...
"Düşünüyordu ki işte bütün bir kış bunlardan uzak kalmıştı. Nihal'i
dinlerken hayalinin üzerine ışık tufanları, renk çağlayanları dökülmüş köşeler açılıyor; Odeon sahnesinin bir yanını, Concordia'nın çılgınca bir eğlencesini görüyor; sonra çıplak omuzlar, kollar, mini mini zarif beyaz satenden iskarpinler hızlı bir uçuşla gözlerinin içinde uçuyordu.
O zaman yüreğinde derin bir özlem duyuyordu. Onun hayatı işte o
eğlence ortamının heyecanları içinde yuvarkanmalıydı. Nasıl olmuştu da koca bir mevsimin o bitmez tükenmez gecelerini bu hüzünlü eskimiş yalının koltukları içinde artık yaşlanarak ölümün soğukluklarından mangal altlarına kaçan hasta kediler uyuşukluğu ile geçirmişti?

Kuşkusuz Bihter'i seviyordu. Hayatında hiç böyle derin ve uzun bir
sevda meydana gelmemişti. Bu, elbette, onun ilk ve sona aşkıydı; ama bu hep böyle aynı buluşmalar, aynı saatlerde söylenen aynı sözler, aynı bağlılık yeminleri ile karşılıklı alınıp verilen öpüşler, evliliğe özgü bir biçimde ve anlamda sürüp gidecek miydi?

Yavaş yavaş bu sevişmenin hep bir çeşit tatları arasında yenilikler,
başkalıklar ister olmuştu. İlk haftalarda onları titreten, korkutan şeyler
oluyordu. Birbirlerine tamamıyla sahip oluncaya kadar aşıkdaşlıklarında daha alınacak yollar, daha göze alınacak tehlikeler kaldıkça doyuma ulaşılacak emellerin heyecanlı sıcaklığını duyarlardı. Ama sonra artık bu sevişmenin sürmesinden başka beklenecek bir şey kalmayınca durgun saatler, o sessizliği bir can çekişme ezincine benzer bir teviye saatler başlamıştı...

27/3/2008 - Servet-i Fünun edebiyatı (edebiyat-ı cedide)

serveti funun döneminde hikaye ve roman
serveti funun hikaye ve romanlarında dar bir çevre ele alınmıştır. bu dar çevre genellikle istanbul ve civarıdır. bu dar çevreye rağmen hikaye ve roman teknik açıdan kusursuz hale getirilmiştir. bu kusurlardan birisi olan ve tanzimat döneminde de varolan yazarın olayın akışını kesip kendi düşüncelerini belirtmesi bu dönemde ortadan kaldırlmıştır. bu dönemin önemli kusuru türkçenin söz dizimine uyulup yeni anlatım çeşitleri aranmasıdır.bunlar devrik ve eksiltili cümlelerin sık sık kullanılmasıdır. bu dönemde gazetecilik tiyatro ve edebi eleştiri gelişme göstermediği gibi sönük kalmıştır. (hikayede realizmin ve naturalizmin etkisinde kalınmıştır)

serveti funun edebiyatında şiir
serveti funun edebiyatında istediklerini yazmayan sanatçılar toplumsal konulardan uzaklaşıp aşk, doğa, karamsarlık, düş kırıklıkları, doğaya yönelme gibi konulara yöneldiler.bu bir anlamda şiirin konularının iyice genişlemesidir. toplumsal konular sadece tevfik fikret tarafından işlendi. sanat için sanat ilkesinin sonucu olarak estetik olgunlaşmaya önem verildi. hemen hemen tüm serveti funun şairleri hece ölçünü küçümsemişlerdir ve aruz ölçüsünü kullanmışlardır. klasik beyit anlayışı yıkılmış şiirde anlam dizeden dizeye geçmiştir. böylece şiir düz yazıya yaklaştırılmıştır. divan şiirinin nazım şekilleri tamamen bırakılmış batı şiirinden alınan sone, terzalima şiir biçimleri kullanılmış müstezat serbest hale getirilmiştir. göz için uyak yerine kulak için uyak benimsenmiş edebiyatçılar arasında tartışmalar yazanmıştı. serveti funun şiirinde dil hiç olmadığı kadar ağırlaşmıştır daha önce kullanılmamış sözcükler ve tamlamalar arapça ve farsça alınarak şiir çoğu zaman anlaşılamaz hale getirilmiştir( en büyük yanlış şiirde olmuştur)

27/3/2008 - sayfa 136-141-142-140-149

sayfa 136
2)ahmet haşim,emin bülent,tahsin cahit,celal sahir,cemil süleyman,hamdullah suphi,refik halit karay,şahabettin süleyman,mehmet behçet,yakup kadri,mehmet fuat köprülü
ÖLÇME DEĞERLENDİRME
d
y
d
'sanat şahsi ve muhteremdir'
B
E

----141----
1)servet-i fünun
2)D
3)A

---142---
1)-DOĞRU-YANLIŞ-DOĞRU
2)tevfik fikret---resim
3)halit ziya uşaklıgil-bir ölünün defteri
cenap şahabettin-hac yolunda
tevfik fikret-târih-i kadîm
4)D
5)E
6)A
7)B
8)tanzimat 1.dönemde toplum için sanat görüşü geçerlidir 2.dönemde sanant için sanattır serveti fünunda ise tamamen sanan sanat için geçerlidir görüşü vardır.
tanzimatta dilde sadeleşme yapmak istenmiştir ama başaramamışlardır serveti fünunda ise dil oldukça ağırdır sadeleşme çabası yoktur.
tanzimatta hece ölüçüsünü savunmuşlar,fazla örneğini verememişlerdir serveti fünunda aruz kullanılmıştır

SAYFA 140 1. SORU
BATICILIK
ORTAYA ÇIKIŞ SEBEBİ=Osmanlının batı karşısında geride kalması AMACI=Gelişmek yenillik yapmak batılılaşmak TEMEL DÜŞÜNCELERİ=Devlet batılılaşmak özgürlük AKIMIN ÖNDE GELEN İSİMLERİ=Abdullah cevdet süleyman nazif celal nuri
OSMANCILIK
ORTAYA ÇIKIŞ NEDENİ=Azınlıkların devletten ayrılmak istemesi osmanlı aydınlarının bunu engellemeye çalışması AMACI=Bütün osmanlı halkı için eşetlik sağlamak TEMEL DÜŞÜNCELERİ=Bütün azınlık milletleriyle osmanlı toplumu eşitlik ilkesi içinde kaynaştırmak AKIMIN ÖNDE GELEN İSİMLERİ=Namık kemal mithat paşa
İSLAMCILIK
ORTAYA ÇIKIŞ NEDENİ=Osmanlı devletinin kurtarmak isteği osmanlının zor durumu AMACI=Müslüman birliğini sağlanmalıdır AKIMIN ÖNDE GELEN İSİMLERİ=Mehmet akif, said halim paşa,musa kazım,celalettin afgani
TÜRKÇÜLÜK
ORTAYA ÇIKIŞ NEDENİ=Miliyetçilik fikrinin etkisi AMACI=Bütün dünya türklerinin birbirine bağlanması TEMEL DÜŞÜNCELERİ=Dilde fikirde işte birlik AKIMIN ÖNDE GELEN İSİMLERİ=Ziya gökalp,ömer seyfettin.mehmet emin yurdakul
2.a:hedeflenen ulus devleti anlayışı

SAYFA 149 1. ETKİNLİK
Sizler diyerek sanat sanat için anlayışıylatoplumdan uzaklaşan kendi dünyasında yaşayanaşk ve tabiatı tema olarak işleyen anlayıştaki sanatçıları kastediyor
ben diyerek ise sanat toplum içindir diyip toplum sorunlarını işleyen milli yönü ağır basan sanatçıları kastediyor.
1-SİZLER:gül bülbül aşk türkü
BİZLER:yılan dişli diken,acı ses,üç telli saz
2.ETKİNLİK
Fikir ve temalar:milliyetçilik milli tarih vatan
dil ve anlatım:sade anlaşılır bir dil
tür:şiir makale
2-milliyetçi edebiyat olarak "benim şiirim"alınır